Khi thấy tựa sách, điều đầu tiên mình nhớ tới là bộ phim The Black Swan cùng tên đã mang lại tượng vàng Oscars cho nữ diễn viên Natalie Portman năm 2011. Vì thế, nếu ko nhờ dòng chữ “Xác suất cực nhỏ, tác động cực lớn” ở dưới thì mình đã lầm tưởng đây là tiểu thuyết gốc của bộ phim đó.

Phải nói Thiên nga đen là 1 quyển sách khá xuất sắc, khiến mình thay đổi cả quan điểm và tư duy về số – điều mà rất ít sách bây giờ làm được tại vì mình đã đọc các chủ đề về data quá nhiều. Hàm lượng tri thức mà Nassim Nicholas Taleb truyền tải trong cuốn sách này thật sự quá kinh khủng đến mức khiến đại đa số người đọc khó mà tiếp thu hết nổi. Có thể tạm chia nội dung và các lớp nghĩa của sách thành 3 khía cạnh chính để hiểu như sau:

  1. Tâm lí học về bản chất con người (chiếm khoảng 40% nội dung sách) để hiểu rõ lí do vì sao chúng ta là những sinh vật ngây ngô, thiển cận, cả tin, dễ bị đánh lừa như thế với những phát biểu, dự đoán của các chuyên gia. Đây là những chủ đề ko mới nếu bạn đã đọc sách về tâm lí học nhiều, nhưng tác giả viết và diễn giải bằng những ví dụ rất cuốn, dễ đọc và thuyết phục.
  2. Sự phê phán gay gắt về xác suất thống kê cổ điển, cụ thể là cái đường cong hình chuông – normal distribution (chiếm khoảng 30% nội dung sách). Vốn là 1 người sử dụng cái đường cong hình chuông này trong công việc hằng ngày, thậm chí đi sharing về nó cho bạn bè đồng nghiệp nên mình đọc phần này cứ như bị đấm vào mặt liên tục và vỡ lẽ được nhiều điều. Có thể nói đây là phần nội dung tinh hoa của quyển sách, giúp chúng ta hiểu được những hậu quả thảm khốc nếu sử dụng các công cụ thống kê một cách mù quáng. Tuy nhiên có 1 điểm cần lưu ý là phần này rất dễ gây hiểu cho những người không làm việc với số nhiều vì nó dễ khiến họ hiểu lầm là việc sử dụng statistics và các mô hình dự đoán là sai lầm và không hiệu quả. Điều tác giả muốn dạy cho chúng ta thấy là không nên sử dụng tool 1 cách thiếu cẩn thận, cả tin và mù quáng mà thôi.
  3. Triết học, triết học và triết học (chiếm khoảng 30% nội dung). Các nội dung này thật sự out trình và quá khó hiểu đối với mình. Chủ nghĩa plato hóa, các triết gia nổi tiếng, tư duy về bản chất con người và rất nhiều thứ khác. Có thể nói đây cũng 1 điểm đặc biệt mà không 1 quyển sách nào cùng chủ đề có thể khai thác được. Có lẽ 10 năm sau đọc lại mình sẽ học hỏi được thêm điều gì đó từ lớp nghĩa này chăng?

Cuối cùng, xin đừng để sự khó nhằn của quyển sách này làm bạn sợ và bỏ qua nó 1 bên. Thật ra, với hàm lượng tri thức kinh khủng như thế này thì chỉ cần đọc để hiểu 30-40% nội dung thì cũng đã đủ khiến chúng ta thích thú và thấy bản thân tiến bộ hơn so với ngày hôm qua rồi.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here